logo

subtitelsite

De waan van het kennismanagement Utopia Geplaatst op: zondag 11 maart 2007

Na jaren kennismanagement in de praktijk te hebben gevolgd kunnen we de balans opmaken; de consultancywereld is er een duit rijker van geworden en de organisaties een duit armer. Dit gegeven is op zich niet erg wanneer we er ook een goed advies aan hadden overgehouden. Helaas, het tegendeel blijkt waar. De vraag lijkt nog steeds te zijn; hoe moeten we kennismanagement nou interpreteren/begrijpen en wat kunnen/moeten we er mee?

Kennis als verkeerd gekozen term

Eigenlijk is het al fout gegaan bij de eerste stapjes die gezet werden door de bedenkers van het ‘Knowledge Management’ of in het Nederlands ‘kennismanagement’ (KM). De reden lijkt flauw maar omvat wel de essentie van een deel van de grotere problemen van KM. Het is namelijk om te beginnen al een definitiekwestie. Het begint bij de vraag; wat is kennis? Kennis is ‘wat we weten’ en wat we kunnen toepassen. Dit wordt gevormd door de beschrijvingen, concepten, hypotheses, omschrijvingen, principes, procedures, theorieën, verklaringen en voorspellingen die we met een redelijke mate van zekerheid waar of nuttig achten. Het is dus een mentaal proces wat zich enkel in het hoofd afspeelt maar wat wel opgebouwd kan worden uit interactie met anderen of de wereld daarbuiten. Wanneer we ‘wat we weten’ willen uitdrukken kunnen we dat enkel doen door middel van een boodschap. Dit kan zowel (non-)verbaal zijn als op (digitaal)schrift. Wanneer we het hebben over dergelijke berichtgeving en overdracht spreken we al niet meer van kennisoverdracht maar van informatieoverdracht. Alles wat dus buiten de geest aan te passen is (op welke manier dan ook) kan, als het gaat om simpele feiten data genoemd worden, en als de data door de ontvanger in een voor hem relevante context geplaatst kan worden, noemen we dat informatie. Deze data of informatie kan vervolgens door een begrijpende geest worden overgenomen, geïnterpreteerd en toegepast.[i] De manier waarop de interpretatie plaatsvindt omschrijft Schutz (1967) als biologisch bepaald. Hierdoor kan de kennis die opgebouwd wordt uit dergelijke berichten nooit exact gelijk zijn aan de kennis waaruit ze opgebouwd was.[ii]

Goed, we hebben nu het onderscheidt scherp tussen kennis en informatie. Maar hoe zit het dan met het managen hiervan? Ook hier is het onderscheid helder. Een verzameling van berichten (data en informatie) welke opgesteld kunnen zijn op diverse manieren (email/krant/etc.) kunnen worden gemanaged. Maar bij kennis kan dat niet. Bij kennismanagement is dus al in de naam sprake van een tegenstrijdigheid; het managen van iets dat niet te managen is. Een van de oprichters van het KM-idee, Karl Erik Sveiby, geeft dit zelf op zijn website toe: “(…)I don't believe knowledge can be managed. Knowledge Management is a poor term, but we are stuck with it (…) knowledge as activity not an object. A is a human vision, not a technological one (…)”. Kennis is dus een activiteit en geen tastbaar object.[iii] Toch is er een aspect dat wel te managen valt; de mensen zelf. Deze vormen een belangrijke spil in het systeem. Het gaat tenslotte om hoe het individu omgaat met kennis. Immers, het maakt niet uit hoeveel van hun kennis ze gedeeld hebben, als ze weg gaan bij het bedrijf nemen ze hun kennis wel mee.[iv]

Als kennismanagement dan niet meer geldt als term en vervangen wordt door informatiemanagement moet er ook een nieuwe definitie opgegeven worden. Het volgende lijkt dekkend: Het op een zo goed mogelijke manier samenbrengen van data en informatie voortgekomen uit de kennis van direct betrokken professionals met de bedoeling een informatiebron te kunnen vormen voor de betrokken organisatie.

De problemen bij kennisdeling

Kennisdeling brengt ons op een volgend probleem; als je ergens in functie bent omdat je bepaalde kennis bezit, waarom zou je die kennis dan prijsgeven? En wanneer ze het al wel doen, hoe weet je dan dat de informatie compleet of kloppend is? De incompleetheid van informatie kan voortkomen uit onwil van het individu om compleet te zijn maar ook omdat het simpelweg vergeten wordt of ‘niet op papier hoort’. Deze laatste factor heeft vooral betrekking op de ongeschreven regels. Bepaalde (zakelijke) afspraken behoren niet altijd op papier te staan. Bijvoorbeeld omdat de cultuur er niet naar staat of omdat de verwachting daar niet bij is. Een kok zal bijvoorbeeld bij het klaarmaken van zijn gerechten deels op gevoel keuzes moeten maken en dit nooit op papier kunnen overbrengen en een bedrijf dat zich vestigt in Zuid-Amerika zal zich moeten aanpassen aan gebruiken die ze niet op papier zal tegenkomen. Toch kan er niet gesteld worden dat het onmogelijk is om de kennis die mensen bezitten (op een door de organisatie bruikbare manier) tot uiting te laten brengen maar dit zal veel tijd, geld en creativiteit kosten met geen garantie op een successtory zoals vele organisaties die al voor zich zagen in de hoogtij dagen van het KM. De gedachte van het simpelweg installeren van een ‘informatiemanagement’-programmaatje en een keer een korte uitleg of cursusje geven is dus niet afdoende. Er zal ook sprake moeten zijn van intrinsieke en extrinsieke motivatietechnieken. Het gevolg van dit alles zal voor de organisatie een complete cultuuromslag betekenen; men moet willen en kunnen delen. Het is dan ook belangrijk voor een goede organisatiestructuur te zorgen.[v]

Compleetheid versus actualiteit

Indien je wel in staat bent geweest een goede basis van verzamelde informatie te maken, dan ben je er nog steeds niet. Laten we nu even de ICT-kant op kijken wat betreft kennismanagement. Logischerwijs begin je eerst een kleine start-kenniscatalogus (‘dat maakt het inzichtelijk’) die je inmiddels hebt opgebouwd en die je presenteert aan het personeel om zo deze groep te enthousiasmeren met het nieuwe concept. Dit natuurlijk met het doel hun de catalogus uit te laten bouwen. Je hebt in dit stadium ook al hard gewerkt aan de eerder genoemde cultuuromslag en je personeel duidelijk gemaakt wat deze informatiedeling allemaal oplevert voor hun persoonlijk. Simpelweg de acht fasen van Kotter doorlopen (urgentiebesef, leidende coalitie, ontwikkelen visie & strategie, communiceren daarvan, breed draagvlak creëren, korte termijnsuccessen, verbetering consolideren en verandering tot stand brengen en de nieuwe benadering verankeren in de cultuur).[vi] Zelfs als je al deze zaken onder controle denkt te hebben, blijkt dat omgeving ook als een gek veranderd. Zaken die eerst actueel waren in het informatie-systemen blijken ineens verouderd. Dit probleem brengt je tevens op een tegenstelling; kies je voor compleetheid of voor actualiteit. Er komt namelijk een moment dat je zult moeten kiezen of je een bepaald gegeven wilt opnemen in je database of niet. Misschien gebruik je de betreffende informatie maar één keer per jaar, wanneer je besluit het voor de compleetheid op te nemen en je een jaar later het opnieuw raadpleegt is de kans groot dat de informatie verouderd is. Dit is een dilemma waar geen directe (betrouwbare) oplossing voor lijkt te bestaan om dan nog maar te zwijgen over het vermogen de informatie vervolgens weer op te kunnen roepen/raadplegen.

Conclusie

De populaire wetenschapper Richard Feynman schreef in een brief aan Armando Garcia over een verhaal uit zijn jeugd. In het verhaal vertelde hij dat hij gepest werd door zijn vriendjes dat hij de namen van vogels niet kon onthouden ondanks dat hij vaak met zijn vader meeging die probeerde hem wat over vogels te leren. Zijn vader zei hem toen; “Je kunt de naam van een vogel in elke taal uit je hoofd leren, maar als je dat eenmaal weet dan weet je nog steeds niets over de vogel. Je weet alleen wat over mensen uit verschillende plaatsen en hoe ze die vogel noemen.” Uiteindelijk leerde Feynman van alles over het gedrag van vogels, maar de belangrijkste les was natuurlijk dat je aan het feit alleen (in dit geval de naam van de vogel) niets hebt. Je moet het op de juiste manier kunnen interpreteren, toepassen en plaatsen in een context. Hierbij speelt ervaring een belangrijke rol, en dat is iets wat niet zo maar uit een database te halen valt of wat je zo maar even overdraagt ‘bijwerkt’ bij een kennismanager. Het is iets wat geleerd word en wat als kennis opgebouwd kan worden over een aantal jaar.[vii]

De eindconclusie luidt dan ook; Kennismanagement bestaat niet en informatiemanagement biedt mogelijkheden maar is geen eindoplossing. Mits gelet op;

 

 

 


[i] Wilson, T.D. (2003) The nonsense of ‘knowledge management’, Sweden

[ii] Schutz, Alfred (1967) The phenomenology of the social world, USA

[iii] http://www.sveiby.com/TheLibrary/FAQs/tabid/85/Default.aspx#Whyshould, geraadpleegd op 11-10-2006

[iv] http://www.callcentermagazine.com/article/IWK20010604S0011, geraadpleegd op 11-10-2006

[v] Davenport, T.H. (2002), Some Principles of Knowledge Management

[vi] Kotter, JP (1997). Leiderschap bij Verandering. Academic Service.

[vii] Vrij vertaal naar Richard Feynman (1918 - 1988), Brief aan Armando Garcia J, December 11, 1985




Delen


Ga terug

© 2009 Digisimon.nl All rights reserved.| Design by Digisimon.nl

Fokke & Sukke - Foksuk.nl
NOS Nieuws
11 minuten geleden (29-06-2017 @ 2:00)
Florissante kwartaalcijfers CBS over overheidsfinanciën

In zijn kwartaaloverzicht over de eerste drie maanden van dit jaar presenteert het Centraal Bureau voor de Statistiek alleen maar gunstige cijfers over de rijksfinanciën. Zo was het overheidssaldo (het verschil tussen inkomsten en uitgaven als percentage van het bruto binnenlands product) met 1 procent het hoogste in 16 jaar.

Dat het saldo zo gunstig was, kwam vooral doordat de overheid bijna 400 miljoen euro minder uitgaf dan in het eerste kwartaal vorig jaar. Er werd vooral minder afgedragen aan de Europese Unie. Verder speelden de hogere belastinginkomsten een grote rol.

De loon- en inkomstenbelasting brachten 0,9 miljard en 2,4 miljard euro meer op en de vennootschapsbelasting zelfs 2,6 miljard euro. Daarbij speelde mee dat bedrijfsverliezen uit de periode van de financiële crisis na 2008 nu grotendeels zijn verrekend met de winsten in latere jaren. Bedrijven krijgen daarvoor 9 jaar de gelegenheid.

Verkoop aandelen

De schuld van de overheid was in het eerste kwartaal 11,6 miljard euro lager dan eind vorig jaar. De schuld kwam daarmee voor het eerst in zes jaar onder de EU-norm van een schuld van maximaal 60 procent van het bbp.

De daling was in hoofdzaak te danken aan het aflossen van schulden. Dat kon vooral doordat aandelen in het verzekeringsbedrijf ASR werden verkocht. Een ander deel van de aflossing werd betaald uit het begrotingsoverschot van het Rijk.

Andere EU-landen

Vergeleken met andere EU-landen deed Nederland het financieel prima in het eerste kwartaal, signaleert het CBS. De schuld ligt ruim onder het gemiddelde van de andere landen en de overheidsuitgaven stijgen hier minder hard dan in de rest van de EU.

Lees verder..

1 uur geleden (29-06-2017 @ 1:08)
​Advocaat van Bouterse heeft goede hoop voor zijn cliënt

De woorden van de Surinaamse aanklager logen er gisteren niet om: "Het mooiste wat een mens bezit, het leven, is door de hoofdverdachte Bouterse op gewelddadige en zinloze wijze en zonder enige vorm van proces van de slachtoffers afgenomen."

Toch is Bouterses advocaat Irwin Kanhai niet onder de indruk van de strafeis van twintig jaar onvoorwaardelijk. "Dit is slechts een voorstel van de vervolgingsambtenaar. Maar er is nog veel in te brengen van de andere zijde en dat zullen we ook wel doen op een ander moment," zegt Kanhai.

Hij is niet verrast en ook niet aangeslagen. "Nee hoor, nooit niet! Er zijn heel veel ordners en veel meer getuigen die door de auditeur niet zijn aangehaald. Er is nog veel meer."

Feestje

Een eerste informele reactie uit kringen rond de president komt van Bouterses woordvoerder Cliff Limburg. "Als de aanklager zelf zegt dat er geen bewijs is dat Bouterse de trekker heeft overgehaald, dan is de eis van 20 jaar wel erg hoog", zei Limburg in zijn dagelijkse radioprogramma.

Tegen Bouterses opponenten zei hij: "Als jullie vinden dat jullie nu een feestje moeten vieren, ga dan je gang. Wij zetten eerst alles op een rijtje. We moeten het hoofd koel houden en niet paranoïde raken en wilde uitspraken doen."

De nabestaanden zijn blij dat er nu eindelijk een belangrijke stap in het proces gezet is, maar reden tot feesten is er niet. De weg naar een vonnis is nog lang. Naast hoofdverdachte Bouterse moet ook voor alle 23 andere verdachten de strafeis nog volgen. Op zijn vroegst in november zal de advocaat van Bouterse zijn verdediging kunnen voeren. Daarna is de aanklager nog eens aan het woord.

Eigen militaire garde

Als het vonnis er uiteindelijk ligt en Bouterse echt veroordeeld wordt, dan is het de vraag wie hem gaat arresteren. Formeel is dat een taak voor de politie, maar het is niet waarschijnlijk dat Bouterse zich als een lammetje laat meenemen.

De kans is groot dat zijn lijfwachten en de Counter Terror Unit (CTU), een door Bouterse opgerichte zwaar bewapende militaire garde, hem niet zomaar zullen overdragen. Als het leger van Suriname de politie komt bijstaan, is de kans op een gewapend treffen niet denkbeeldig.

Of het zo ver komt, zal de toekomst uitwijzen. Mogelijk komt Bouterse weg met gratie. Het is aan het staatshoofd om die gratie te verlenen. Dat zou dus leiden tot de bizarre situatie dat Bouterse van zichzelf gratie krijgt.

Maar daar is wel een oplossing voor. Als Bouterse zich, bijvoorbeeld vanwege een reis naar het buitenland of wegens ziekte, laat vervangen door de vicepresident, kan die gratie verlenen.

Lees verder..

2 uur geleden (29-06-2017 @ 0:20)
Nederlanders zijn zich zeer bewust van discriminatie

Nederlanders zijn zich meer bewust van het bestaan van discriminatie dan mensen uit andere Europese landen, concludeert het Sociaal en Cultureel Planbureau in het onderzoek Burgerperspectieven. Alleen in Frankrijk, Engeland en Zweden geven mensen vaker aan dat discriminatie voorkomt. In Polen en Litouwen wordt discriminatie het minst als een probleem ervaren, blijkt uit het onderzoek.

Ruim de helft van de Nederlanders heeft het gevoel dat er meer discriminatie is dan twintig jaar geleden. Dat kan volgens de deelnemers aan het onderzoek onder meer komen door de grotere zichtbaarheid van minderheidsgroepen. Er wonen meer mensen met verschillende culturele achtergronden in Nederland.

Dubbel

Een op de acht mensen denkt juist dat er minder discriminatie is. Zij geven aan dat het alleen maar lijkt of discriminatie toeneemt, omdat zaken meer in het nieuws komen en via sociale media gemakkelijker worden verspreid.

Nederlanders zijn dubbel over discriminatie, concludeert het SCP. Aan de ene kant wordt discriminatie als een groot maatschappelijk probleem ervaren, aan de andere kant worden meldingen van discriminatie niet altijd serieus genomen.

Driekwart van de Nederlanders vindt dat er te snel wordt geroepen dat iets discriminatie is. Deelnemers aan het onderzoek vinden dat vooral etnische minderheden en moslims vaak overgevoelig reageren. Met die opvatting zijn vooral mensen die op GroenLinks en de PvdA stemmen het niet eens.

Kwetsend

Het SCP concludeert dat veel mensen niet precies weten wat discriminatie is. Ze vullen het begrip soms te breed in, bijvoorbeeld door alles wat kwetsend is als discriminatie te bestempelen.

Lees verder..

NU.nl

Sorry, deze feed is momenteel niet beschikbaar.