logo

subtitelsite

De waan van het kennismanagement Utopia Geplaatst op: zondag 11 maart 2007

Na jaren kennismanagement in de praktijk te hebben gevolgd kunnen we de balans opmaken; de consultancywereld is er een duit rijker van geworden en de organisaties een duit armer. Dit gegeven is op zich niet erg wanneer we er ook een goed advies aan hadden overgehouden. Helaas, het tegendeel blijkt waar. De vraag lijkt nog steeds te zijn; hoe moeten we kennismanagement nou interpreteren/begrijpen en wat kunnen/moeten we er mee?

Kennis als verkeerd gekozen term

Eigenlijk is het al fout gegaan bij de eerste stapjes die gezet werden door de bedenkers van het ‘Knowledge Management’ of in het Nederlands ‘kennismanagement’ (KM). De reden lijkt flauw maar omvat wel de essentie van een deel van de grotere problemen van KM. Het is namelijk om te beginnen al een definitiekwestie. Het begint bij de vraag; wat is kennis? Kennis is ‘wat we weten’ en wat we kunnen toepassen. Dit wordt gevormd door de beschrijvingen, concepten, hypotheses, omschrijvingen, principes, procedures, theorieën, verklaringen en voorspellingen die we met een redelijke mate van zekerheid waar of nuttig achten. Het is dus een mentaal proces wat zich enkel in het hoofd afspeelt maar wat wel opgebouwd kan worden uit interactie met anderen of de wereld daarbuiten. Wanneer we ‘wat we weten’ willen uitdrukken kunnen we dat enkel doen door middel van een boodschap. Dit kan zowel (non-)verbaal zijn als op (digitaal)schrift. Wanneer we het hebben over dergelijke berichtgeving en overdracht spreken we al niet meer van kennisoverdracht maar van informatieoverdracht. Alles wat dus buiten de geest aan te passen is (op welke manier dan ook) kan, als het gaat om simpele feiten data genoemd worden, en als de data door de ontvanger in een voor hem relevante context geplaatst kan worden, noemen we dat informatie. Deze data of informatie kan vervolgens door een begrijpende geest worden overgenomen, geïnterpreteerd en toegepast.[i] De manier waarop de interpretatie plaatsvindt omschrijft Schutz (1967) als biologisch bepaald. Hierdoor kan de kennis die opgebouwd wordt uit dergelijke berichten nooit exact gelijk zijn aan de kennis waaruit ze opgebouwd was.[ii]

Goed, we hebben nu het onderscheidt scherp tussen kennis en informatie. Maar hoe zit het dan met het managen hiervan? Ook hier is het onderscheid helder. Een verzameling van berichten (data en informatie) welke opgesteld kunnen zijn op diverse manieren (email/krant/etc.) kunnen worden gemanaged. Maar bij kennis kan dat niet. Bij kennismanagement is dus al in de naam sprake van een tegenstrijdigheid; het managen van iets dat niet te managen is. Een van de oprichters van het KM-idee, Karl Erik Sveiby, geeft dit zelf op zijn website toe: “(…)I don't believe knowledge can be managed. Knowledge Management is a poor term, but we are stuck with it (…) knowledge as activity not an object. A is a human vision, not a technological one (…)”. Kennis is dus een activiteit en geen tastbaar object.[iii] Toch is er een aspect dat wel te managen valt; de mensen zelf. Deze vormen een belangrijke spil in het systeem. Het gaat tenslotte om hoe het individu omgaat met kennis. Immers, het maakt niet uit hoeveel van hun kennis ze gedeeld hebben, als ze weg gaan bij het bedrijf nemen ze hun kennis wel mee.[iv]

Als kennismanagement dan niet meer geldt als term en vervangen wordt door informatiemanagement moet er ook een nieuwe definitie opgegeven worden. Het volgende lijkt dekkend: Het op een zo goed mogelijke manier samenbrengen van data en informatie voortgekomen uit de kennis van direct betrokken professionals met de bedoeling een informatiebron te kunnen vormen voor de betrokken organisatie.

De problemen bij kennisdeling

Kennisdeling brengt ons op een volgend probleem; als je ergens in functie bent omdat je bepaalde kennis bezit, waarom zou je die kennis dan prijsgeven? En wanneer ze het al wel doen, hoe weet je dan dat de informatie compleet of kloppend is? De incompleetheid van informatie kan voortkomen uit onwil van het individu om compleet te zijn maar ook omdat het simpelweg vergeten wordt of ‘niet op papier hoort’. Deze laatste factor heeft vooral betrekking op de ongeschreven regels. Bepaalde (zakelijke) afspraken behoren niet altijd op papier te staan. Bijvoorbeeld omdat de cultuur er niet naar staat of omdat de verwachting daar niet bij is. Een kok zal bijvoorbeeld bij het klaarmaken van zijn gerechten deels op gevoel keuzes moeten maken en dit nooit op papier kunnen overbrengen en een bedrijf dat zich vestigt in Zuid-Amerika zal zich moeten aanpassen aan gebruiken die ze niet op papier zal tegenkomen. Toch kan er niet gesteld worden dat het onmogelijk is om de kennis die mensen bezitten (op een door de organisatie bruikbare manier) tot uiting te laten brengen maar dit zal veel tijd, geld en creativiteit kosten met geen garantie op een successtory zoals vele organisaties die al voor zich zagen in de hoogtij dagen van het KM. De gedachte van het simpelweg installeren van een ‘informatiemanagement’-programmaatje en een keer een korte uitleg of cursusje geven is dus niet afdoende. Er zal ook sprake moeten zijn van intrinsieke en extrinsieke motivatietechnieken. Het gevolg van dit alles zal voor de organisatie een complete cultuuromslag betekenen; men moet willen en kunnen delen. Het is dan ook belangrijk voor een goede organisatiestructuur te zorgen.[v]

Compleetheid versus actualiteit

Indien je wel in staat bent geweest een goede basis van verzamelde informatie te maken, dan ben je er nog steeds niet. Laten we nu even de ICT-kant op kijken wat betreft kennismanagement. Logischerwijs begin je eerst een kleine start-kenniscatalogus (‘dat maakt het inzichtelijk’) die je inmiddels hebt opgebouwd en die je presenteert aan het personeel om zo deze groep te enthousiasmeren met het nieuwe concept. Dit natuurlijk met het doel hun de catalogus uit te laten bouwen. Je hebt in dit stadium ook al hard gewerkt aan de eerder genoemde cultuuromslag en je personeel duidelijk gemaakt wat deze informatiedeling allemaal oplevert voor hun persoonlijk. Simpelweg de acht fasen van Kotter doorlopen (urgentiebesef, leidende coalitie, ontwikkelen visie & strategie, communiceren daarvan, breed draagvlak creëren, korte termijnsuccessen, verbetering consolideren en verandering tot stand brengen en de nieuwe benadering verankeren in de cultuur).[vi] Zelfs als je al deze zaken onder controle denkt te hebben, blijkt dat omgeving ook als een gek veranderd. Zaken die eerst actueel waren in het informatie-systemen blijken ineens verouderd. Dit probleem brengt je tevens op een tegenstelling; kies je voor compleetheid of voor actualiteit. Er komt namelijk een moment dat je zult moeten kiezen of je een bepaald gegeven wilt opnemen in je database of niet. Misschien gebruik je de betreffende informatie maar één keer per jaar, wanneer je besluit het voor de compleetheid op te nemen en je een jaar later het opnieuw raadpleegt is de kans groot dat de informatie verouderd is. Dit is een dilemma waar geen directe (betrouwbare) oplossing voor lijkt te bestaan om dan nog maar te zwijgen over het vermogen de informatie vervolgens weer op te kunnen roepen/raadplegen.

Conclusie

De populaire wetenschapper Richard Feynman schreef in een brief aan Armando Garcia over een verhaal uit zijn jeugd. In het verhaal vertelde hij dat hij gepest werd door zijn vriendjes dat hij de namen van vogels niet kon onthouden ondanks dat hij vaak met zijn vader meeging die probeerde hem wat over vogels te leren. Zijn vader zei hem toen; “Je kunt de naam van een vogel in elke taal uit je hoofd leren, maar als je dat eenmaal weet dan weet je nog steeds niets over de vogel. Je weet alleen wat over mensen uit verschillende plaatsen en hoe ze die vogel noemen.” Uiteindelijk leerde Feynman van alles over het gedrag van vogels, maar de belangrijkste les was natuurlijk dat je aan het feit alleen (in dit geval de naam van de vogel) niets hebt. Je moet het op de juiste manier kunnen interpreteren, toepassen en plaatsen in een context. Hierbij speelt ervaring een belangrijke rol, en dat is iets wat niet zo maar uit een database te halen valt of wat je zo maar even overdraagt ‘bijwerkt’ bij een kennismanager. Het is iets wat geleerd word en wat als kennis opgebouwd kan worden over een aantal jaar.[vii]

De eindconclusie luidt dan ook; Kennismanagement bestaat niet en informatiemanagement biedt mogelijkheden maar is geen eindoplossing. Mits gelet op;

 

 

 


[i] Wilson, T.D. (2003) The nonsense of ‘knowledge management’, Sweden

[ii] Schutz, Alfred (1967) The phenomenology of the social world, USA

[iii] http://www.sveiby.com/TheLibrary/FAQs/tabid/85/Default.aspx#Whyshould, geraadpleegd op 11-10-2006

[iv] http://www.callcentermagazine.com/article/IWK20010604S0011, geraadpleegd op 11-10-2006

[v] Davenport, T.H. (2002), Some Principles of Knowledge Management

[vi] Kotter, JP (1997). Leiderschap bij Verandering. Academic Service.

[vii] Vrij vertaal naar Richard Feynman (1918 - 1988), Brief aan Armando Garcia J, December 11, 1985




Delen


Ga terug

© 2009 Digisimon.nl All rights reserved.| Design by Digisimon.nl

Fokke & Sukke - Foksuk.nl
NOS Nieuws
15 minuten geleden (27-05-2017 @ 6:11)
President Bouterse waarschuwt voor "destabiliserende individuen"

De Surinaamse president Desi Bouterse heeft het volk gewaarschuwd voor mensen die het land willen destabiliseren en de democratisch gekozen regering omver willen werpen. In een persbericht van zijn kabinet wordt het volk opgeroepen waakzaam te zijn en wordt gedreigd met "eventueel corrigerend ingrijpen".

Eigen politieke partij

Hoewel er geen namen genoemd worden, lijkt de boodschap betrekking te hebben op de activiste Maisha Neus. Zij groeide in korte tijd uit tot icoon van het verzet tegen de regering Bouterse en trad afgelopen week op in het tv-programma De Nieuwe Maan van de NTR.

De activiste herhaalde in het programma haar wens om de regering Bouterse naar huis te sturen en kondigde aan een eigen politieke partij op te richten. Om die reden wil ze haar Nederlandse paspoort omruilen voor een Surinaams exemplaar. Eerder liet ze weten dat ze had getwijfeld om naar Nederland toe te komen uit angst om Suriname daarna niet meer in te komen.

Neus had naar eigen zeggen in Nederland ook een gesprek met de mensenrechtenorganisatie Amnesty International en kondigde verder aan om naar de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) toe te stappen om er te praten over de mensenrechtenschendingen in Suriname. "Het is goed als het buitenland meekijkt naar wat er in ons land gebeurt", aldus de activiste.

Onze regio

Opvallend is dat in het persbericht van Bouterse niet alleen wordt verwezen naar de situatie in Suriname, maar dat wordt gesproken over "onze regio". Vorige week zei de Venezolaanse ambassadeur in Suriname dat het buitenland zich met interne aangelegenheden bezighoudt en dat met het verspreiden van "gemanipuleerde foto's" een verkeerd beeld van Venezuela wordt gecreëerd.

De regeringen van de twee landen hebben al jaren een goede relatie. De Surinaamse minister van Buitenlandse Zaken heeft de afgelopen tijd op diverse podia de internationale gemeenschap opgeroepen zich niet met de "interne aangelegenheden" van Venezuela te bemoeien.

Isoleren en destabiliseren

En ook Bouterse komt nu dus tegen de bemoeienis in het verweer: "De destructieve doelen die deze individuen hebben, mogen niet worden getolereerd, omdat zij slechts gericht zijn op het isoleren en destabiliseren van landen en/of regeringen die op democratische wijze gekozen zijn", meldt het persbericht van de Surinaamse president. "Recentelijk zijn in Suriname ook dergelijke pogingen gedaan. Zij dienen enge belangen (...) die tegenstrijdig zijn met het algemeen belang."

Lees verder..

52 minuten geleden (27-05-2017 @ 5:34)
'Politie Nederland werkt nauw samen met Russische FSB'

De Nederlandse politie werkt nauw samen met de Russische geheime dienst FSB, meldt de Volkskrant, die met negen betrokkenen heeft gesproken. De samenwerking is opvallend gezien de politieke spanningen tussen het Westen en Rusland en het neerhalen van vlucht MH17. Volgens de krant leiden de ontmoetingen dan ook tot zorgen bij de AIVD en het ministerie van Buitenlandse Zaken.

De overleggen zijn in 2009 begonnen. Sinds die tijd komen FSB-medewerkers regelmatig naar Nederland voor ontmoetingen met de Amerikaanse FBI en de politie om te overleggen over de bestrijding van internetcriminaliteit.

De politie moet de AIVD van tevoren informeren als de Russen op bezoek komen en achteraf verslag uitbrengen, zo is afgesproken. Ook mogen sinds vlucht MH17 werd neergehaald de ontmoetingen niet meer plaatsvinden in Driebergen, waar het strafrechtelijk onderzoek naar de vliegramp loopt. Zo moet worden voorkomen dat FSB'ers te dicht in de buurt komen.

Lees verder..

1 uur geleden (27-05-2017 @ 5:11)
Grote brand bij afvalbedrijf Varsseveld

Bij een afvalverwerkingsbedrijf in Varsseveld, in de Achterhoek, woedt een grote brand. De vlammen slaan uit verschillende opslagplaatsen en er komt veel rook vrij. De brandweer heeft het vuur onder controle, maar het is nog niet geblust.

De brand woedt in een berg met horeca-afval. Mensen kunnen daardoor een vreemde geur ruiken. De brandweer doet metingen om te kijken of er gevaarlijke stoffen zijn vrijgekomen.

Toen de brand uitbrak, was er niemand meer binnen. Omdat een grote rookwolk zich verspreidt over Varsseveld, adviseert de brandweer mensen om ramen en deuren dicht te houden.

Lees verder..

NU.nl

Sorry, deze feed is momenteel niet beschikbaar.